Overview

Balatro là một tựa game thuộc thể loại deckbuilding roguelike độc đáo, lấy cảm hứng từ cơ chế Poker - một trong những trò phổ biến nhất trong Casino. Người chơi sẽ dùng bộ bài của mình đánh ra các hand bài để ghi điểm, từ đó vượt qua các round khác nhau mà game yêu cầu. Sự pha trộn giữa cơ chế vốn đã hấp dẫn của Poker và hệ thống nhiều cơ chế bổ trợ đậm chất roguelike mang lại cảm giác vừa quen thuộc vừa mới mẻ. Đây cũng chính là lý do mà user có thể dễ dàng tiếp cận và chìm đắm trong hàng trăm giờ chơi, hàng ngàn hand bài và vô số trải nghiệm độc nhất. Bài viết này được ra đời khi mình đã trải qua hơn 130 giờ chơi Balatro và cảm thấy nó thật hợp lý khi chia sẻ về một tựa game bài trong những ngày Tết này

Có thể không cần phải nói quá nhiều về mức độ thành công của Balatro trong năm vừa qua, tất cả những thành công đều đã được tưởng thưởng xứng đáng với 2 chiến thắng tại hạng mục Indie và Mobile Game of the Year tại lễ trao giải thường niên của The Game Awards. Ngoài ra Balatro cũng được vinh dự khi được đề cử tại hạng mục Game of the Year, ngang hàng với các đối thủ nặng ký khác như Astro Bot hay Black Myth Wukong

Balatro không chỉ thành công ở các lễ trao giải mà còn được đón nhận bởi rất nhiều game thủ trên toàn thế giới, bằng chứng là việc sản phẩm đã vượt mốc 5 triệu bản bán ra, một cột mốc đáng ngưỡng mộ đối với bất cứ sản phẩm nào trên thị trường

Gameplay

Balatro sở hữu một gameplay dễ tiếp cận nhưng lại có quá nhiều room để khai thác tạo nên cảm giác đa dạng cho trải nghiệm của người chơi. Với trải nghiệm cá nhân, mình cảm thấy đây là lý do chính khiến Balatro khác biệt so với các sản phẩm khác cùng dòng Roguelike Deckbuilding, cũng là yếu tố khiến sản phẩm ghi điểm cao trong mắt người chơi

Core loop

Core loop của Balatro xoay quanh việc người chơi tìm và đánh ra các Poker Hand để ghi điểm. Nhiệm vụ của người chơi là tìm cách để ghi thật nhiều điểm đủ với yêu cầu để vượt qua từng round đấu. Cứ sau mỗi round người chơi sẽ có cơ hội dùng Tiền ($) kiếm được để Upgrade deck của mình. Việc này là cần thiết vì độ khó của các Round sẽ liên tục tăng lên, đồng nghĩa với việc số điểm yêu cầu của Round sau sẽ cao hơn Round trước nên việc tính toán và chọn chiến thuật sẽ là buộc người chơi phải liên tục đưa ra quyết định trong suốt quá trình chơi game

Cách tính điểm

Cách tính điểm là cách mà những hand bài đánh ra được quy đổi thành điểm của người chơi trong round. Đây là một phần rất quan trọng vì nó là core của game, là mục tiêu cơ bản nhất mà game phải truyền tải để người chơi đủ dễ hiểu nhưng lại phải có thể đủ deep để tạo ra khoảng trống cho nhiều layer cơ chế khác chen vào. Và Balatro đã làm quá tốt điều này!

Game cung cấp cơ chế bao gồm 2 loại điểm, gọi là thì là Chips (điểm màu xanh) và Mult (điểm màu đỏ). Số điểm ghi được ở mỗi hand bài sẽ được tính bằng cách

$$Score = Chips \; \times \; Mult$$

Thật sự đơn giản và dễ hiểu, user chỉ cần tìm cách để Chips, Mult hoặc cả 2 số này lớn nhất để ghi được nhiều điểm. Đó là cách mà user có thể dễ dàng hiểu ngay được mục tiêu của mình trong game - tìm mọi cách để làm tăng Chips và Mult trong mỗi hand bài được đánh ra

Nhưng làm sao để người chơi tăng Chips và Mult trong mỗi lần play hand? Đây là lúc game cầm tay người chơi dẫn dắt vào một hệ thống tăng tiến sức mạnh được thiết kế vô cùng công phu mang đậm phong cách roguelike

Poker Hands

Vì lấy cảm hứng từ luật chơi của Poker nên nền tảng cơ bản của Balatro là dựa trên các Poker Hands. Poker Hands là những tổ hợp các combo bài từ tổ hợp 5 lá bài trong bộ bài tây 52 lá, được quy định khi chơi Poker, dùng để so sánh và quyết định người chiến thắng. Mỗi loại hands sẽ có tỉ lệ xác suất xuất hiện khác nhau và tất nhiên sẽ được ranking theo dạng càng hiếm thì càng mạnh. Chi tiết có thể tìm hiểu tại đây

Quay trở lại với Balatro, Poker Hands được apply và biến tấu để phù hợp với concept được xây dựng từ ban đầu của game xoay quanh việc ghi được nhiều điểm nhất ở mỗi hand bài. Mỗi loại hand sẽ có Chips và Mult cơ bản, tỉ lệ xuất hiện của loại hand càng hiếm thì Chips và Mult cơ bản càng cao. Đánh 1 hand ra Flush sẽ khó hơn đánh ra hand Two Pair, nhưng bù lại thì điểm cơ bản cũng sẽ cao hơn nhiều

Ngoài ra game add thêm vào 3 loại hand mới (các loại hand không bao giờ có thể xuất hiện trong Poker bình thường, trừ khi bạn là Châu Tinh Trì 😁). Chúng ta có

• Five of a kind: 5 lá cùng rank

• Flush Five: 5 lá cùng rank, cùng suit

• Flush House: giống form Full House nhưng cùng suit

Hand & Discard

Tùy vào độ khó và deck bài chọn, người chơi được trao cho một lượng Hand & Discard cơ bản trong mỗi round. Hand tượng trưng số lượng lần mới người chơi có thể đánh bài, Discard là số lượng lần có thể bỏ một số lượng bài (tối đa 5) đang cầm trên tay đi để hệ thống shuffle ra bài khác, phục vụ cho mục tiêu roll tìm kiếm hand bài mong muốn. Trong lúc chơi, tất nhiên người chơi sẽ được cung cấp khá nhiều cách để làm tăng số lượng Hand & Discard của mình, nhưng ngược lại cũng có rất nhiều thứ buộc người chơi phải đánh đổi hoặc đơn giản là chướng ngại ép ta phải tìm cách vượt qua xoay quanh việc điều chỉnh số lượng Hand & Discard trong round

Challenge của game

Luật chơi là vậy, nhưng không thể trọn vẹn nếu phần thiết kế thử thách của Balatro không làm tốt. Nhưng cũng thật may, game sở hữu một hệ thống thử thách vừa đa dạng, vừa khó mà còn lại vừa đáng nhớ vì nó bằng một cách nào đó luôn đưa người chơi vào những trải nghiệm khó quên trong mỗi run

Ante & Blind

Ante có thể hiểu như 1 room trong Balatro. Nhiệm vụ của người chơi trong mỗi run là chiến thắng tổng cộng 8 Ante. Một Ante sẽ bao gồm 3 round (gọi là các Blind), lần lượt là Small Blind, Big Blind và Boss Blind. Trước khi bắt đầu 1 Ante mới, sau khi hoàn thành 1 round hoặc trong lúc đang đấu, người chơi hoàn toàn có quyền xem lại info các Bline trong Ante hiện tại để plan chiến thuật trước sao cho phù hợp. Có những thông tin mà người chơi luôn cần để ý như

• Số điểm yêu cầu của Blind

• Reward khi thắng Blind

• Reward khi skip Blind

• Boss Blind Effect

Cách mà game cung cấp đầy đủ thông tin cho người chơi cảm giác được làm chủ những gì đang xảy ra và họ có thời gian để chuẩn bị trước khi đối đầu với những bất lợi trước mắt. Đây là một điều cực kì quan trọng khi thiết kế cơ chế room của những game thuộc dòng roguelike. Cơ bản vì những thứ trong roguelike vốn dĩ đều phụ thuộc ít nhiều vào cơ chế random. Nếu user không được phép biết trước để thay đổi chiến thuật sẽ sinh ra cảm giác frustrating và cảm thấy game không công bằng. Còn với Balatro, cảm giác của mình mỗi khi sơ suất không check info của Ante sẽ là “À pha này mình dở quá, đáng lẽ nên thế này thế kia, cần thận check info…” => Kết quả sẽ là người chơi tiếp tục rơi vào vòng loop “Một run nữa thôi, lần này sẽ làm tốt hơn”

Boss Blind Effect

Boss trong video game không phải là khái niệm quá xa lạ, chắc hẳn ai cũng đã từng nghe qua về khái niệm này. Với Game Designer thì Boss chính là nơi để đẩy cảm xúc lên cao nhất cho người chơi, là nơi mà những tích lũy từ trước đó được vận dụng để nâng tầm trải nghiệm chơi game. Với Balatro, cao trào ở màn Boss phụ thuộc phần lớn vào cơ chế Boss Blind Effect

Hiểu đơn giản về cơ chế thì ở Boss Blind, người chơi sẽ nhận một hiệu ứng bất lợi để gây cản trở quá trình chinh phục Blind này

Một số ví dụ về các Boss Blind Effect trong Balatro

Vì ở mỗi run, người chơi có thể build 1 chiến thuật khác nhau nên cách thiết kế Boss Blind đa dạng của Balatro chính là cách để tránh trường hợp game rơi vào cảm giác quá dễ => dẫn đến sự trôi tuột trong cảm xúc của user. Hãy tưởng tượng bạn đang build 1 deck Flush, ở tất cả các round trước đánh Flush một cách bình thường thoải mái, đến vòng boss này vì quá tự cao quên check Ante để rồi chợt nhận ra effect của boss này là nếu hand là Flush thì sẽ set tiền về 0$. Bao nhiều tiền của tích góp từ trước để tăng sức mạnh nhưng chỉ vì một phút lơ đãng mà đành mất hết. Đó chỉ là một ví dụ trong rất rất nhiều trường hợp khác vì quên check effect của boss mà tạo ra vô vàn cảm xúc đáng nhớ cho người chơi. Đó chính là cách một cơ chế đủ hay ghi điểm vào bộ nhớ của người chơi, thứ mà họ luôn sẵn sàng để kể cho bạn bè nghe hoặc share lên các cộng đồng như Reddit như một mẩu chuyện hài hước. Và đó cũng là thứ khiến cho trải nghiệm boss trong Balatro tuy đơn giản nhưng cực kì đáng nhớ.

Skip blind

Người chơi được cung cấp một cơ chế skip blind (chỉ áp dụng với Small Blind và Big Blind). Đây cũng là một cơ chế thú vị tạo ra “interesting decision” - thứ không thể thiếu nếu muốn làm user engaged với game. Skip blind sẽ làm người chơi không nhận được reward từ việc chiến thắng blind, cũng không được tích lợi tức cho tiền đang sở hữu (cơ chế lợi tức của tiền sẽ nói sau) nhưng bù lại sẽ nhận được 1 phần thưởng, gọi là Tag

Phần thưởng của tag sẽ giúp đỡ rất nhiều cho người chơi, tuy nhiên không phải lúc nào cũng hữu ích. Vì vậy việc cân nhắc đắn đo lựa chọn giữa việc Skip hay không cũng là lúc người chơi được trải nghiệm và đưa ra quyết định có tính chiến thuật trong game. Spoil cho ai chưa chơi thì lời khuyên của mình sau 130 giờ chơi là hãy chỉ skip khi thấy tag Investment (cái mà cho 25$ sau khi thắng Boss Blind của Ante á) hoặc khi bạn thật sự cần việc chỉ vào đánh boss thôi. Riêng điểm này quan điểm cá nhân mình đánh giá phần thiết kế tag cũng chưa đủ hấp dẫn để mình muốn skip so với giá trị của việc chơi và thắng các Small/Big Blind

Money

Người chơi sẽ được cung cấp 1 đơn vị tiền tệ duy nhất trong game, trong bài viết này tạm gọi là tiền gold ($) để dễ hình dung. Người chơi có thể nhận được tiền gold từ việc

• Chiến thắng các round đấu

• Số hand còn dư sau mỗi round sẽ được thưởng thêm tiền

• Cơ chế lãi tích lũy từ tiền hiện tại: cứ mỗi 5$ sẽ được thêm 1$ lãi, cap max 5$ lãi (tức là ở mốc 25$ của người chơi), cơ chế khá tương tự trong các dòng game AutoChess

Người chơi dùng tiền để mua các pack trong hệ thống Upgrade System hoặc dùng để roll lại Shop nếu cần

Với ý nghĩa như vậy tiền gold được xem như thứ tiền tệ quý giá trong game. Đa số người chơi Balatro đều hiểu rằng nếu không xây dựng một hệ thống kinh tế đủ tốt thì bạn sẽ không bao giờ có đủ tài nguyên để roll và update sức mạnh của bản thân trong run. Vì vậy, song song với việc tính toán trong round đấu thì tích lũy tiền như thế nào, lúc nào nên bung tiền update sức mạnh, lúc nào nên tiết kiệm để tích lãi cũng là 1 phần chiến thuật của Balatro

Upgrade System

Để vượt qua các challenge mà game cung cấp thì việc chỉ bám vào các Poker Hand thuần là điều không thể. Chính vì vậy Balatro cung cấp thêm rất rất nhiều cơ chế add-on (trong bài viết này sẽ gọi là các layer cơ chế) để giúp người chơi có thể trở nên mạnh hơn trong suốt run. Thật sự để nói hết tất cả là điều rất khó nên ở bài viết này chỉ cung cấp góc nhìn và mô tả cách tổng quan một số hệ thống giúp tăng sức mạnh cho người chơi

Card Pack

Card Pack là gói chứa các Modified Card cho phép user dùng tiền gold trong game để unbox (như dạng mở blind box vậy á). Các Modified Card cung cấp các chức năng và hiệu ứng đặc biệt được chia làm nhiều loại

• Enhancements

• Editions

• Seal

Về cơ bản sẽ có một số hiệu ứng giúp tăng số Chips, tăng số Mult (theo dạng cộng hoặc nhân), tăng tiền vàng kiếm được, mỗi lần đánh ra có thể trigger thêm 1 lần, thay đổi thành lá bài này có thể là bất cứ suit nào… Chi tiết mọi người có thể tham khảo qua Wiki tại đây. Không chỉ đa dạng về hiệu quả khi kích hoạt, game còn add thêm 1 layer để tăng tính đa dạng cho Modified Card thông qua cách kích hoạt hiệu ứng. Chúng ta có thể kích hoạt khi đánh ra, khi giữ trên tay hoặc khi discard lá bài. Có vô vàn tổ hợp có thể được tạo ra từ 2 layer này giúp cho số lượng loại bài trở nên vô cùng đa dạng

Planet Card

Planet Card là layer upgrade giúp người chơi xác định và chọn đi theo 1 hoặc vài loại Poker Hand cụ thể trong mỗi run. Về cơ bản mỗi card Planet được dùng sẽ tăng level cho 1 Poker Hand tương ứng. Poker Hand khi được tăng level sẽ được tăng Base Chips & Base Mult giúp điểm cơ bản khi đánh loại hand đó ra cao hơn. Ý tưởng sử dụng các loại hành tinh thật sự thú vị còn phần thiết kế card thì tinh tế khỏi cần bàn. Người chơi có thể tìm các Planet Card thông qua shop hoặc các Planet Pack xuất hiện sau mỗi round. Có một cơ chế đặc biệt là đối với các loại Poker Hand chỉ có trong Balatro là Flush House, Flush Five và Five of a kind thì khi user trong run đó đánh ra được lần đầu thì các Planet Card tương ứng mới kích hoạt tỉ lệ xuất hiện

Tarot Card

Tarot Card cũng là cơ chế giúp người chơi mạnh hơn nhưng ý nghĩa và cách sử dụng lại hoàn toàn khác biệt so với những layer trên. Tarot Card đóng vai trò chủ yếu như các Consumable chức năng hỗ trợ người chơi

• Làm kinh tế (kiếm thật nhiều tiền gold): chúng ta có combo Temperance và Hermit

• Deck fixing: bỏ những lá không cần (Hanged man), convert suit của bài thành Cơ/Rô/Chuồn/Bích tùy ý

• Tạo thêm những enhancements cho card trong deck (The Empress, The Hierophant, The Chariot, Justice…)

• Chức năng đa dụng: Tạo Planet Card (The High Priestess) và Joker Card (Judgement)

Mỗi loại tarot sẽ có những cách kích hoạt khác nhau, cảm giác mỗi lần thấy được một là tarot mới rồi tìm hiểu cách sử dụng, công dụng của lá bài đó tạo ra sự tò mò và phấn khích cho người chơi. Càng chơi lâu, cảm giác khao khát được sử dụng tối ưu các Tarot Card cho phù hợp với chiến thuật tạo intrinsic motivation mỗi lần dùng

Spectral Cards

Một phiên bản xịn hơn của Tarot Cards với một số chức năng mới. Tuy nhiên về cơ chế cá nhân mình đánh giá cũng tương đối giống, nói chung không thấy ấn tượng đặc biệt gì lắm ngoài việc có các cơ chế lạ, mang đậm tính đánh đổi

• Bỏ 5 card ngẫu nhiên nhận 20$

• Tạo 1 Joker độ hiếm Rare nhưng set tiền gold về 0$

• Copy 1 Joker bất kì nhưng destroy tất cả những Joker khác đang có

• …

Nhìn chung yếu tố đánh đổi này giúp tăng thêm cảm xúc và suy tính mỗi lần người chơi muốn tương tác với Spectral Cards

Voucher

Voucher đóng vai trò như cách để người chơi tăng sức mạnh ở phạm vi global, nghĩa là cho dù có đang chơi chiến thuật gì thì những voucher cũng đều có ích. Đa số các thuộc tính được buff như tăng tiền lãi tích lũy, thêm hand, thêm discard hay giảm số tiền cần dùng để roll shop…

Có 1 cơ chế khá thú vị là để unlock thêm nhiều voucher mới thì người chơi phải mua những voucher trước đó xuất hiện. Điều làm mình nhớ mãi là chiếc voucher với dòng mô tả “Does nothing?”, kết quả là đúng nó không làm gì thật. Tác dụng duy nhất của nó là để unlock 1 chiếc voucher khác rất xịn là mở thêm 1 slot Joker, vấn đề là bạn phải mua ít nhất 10 lần cái voucher “Does nothing?” kia. Game Design của Balatro thật là biết cách “chơi” user :D

Joker

Joker là một nét chấm phá trong hệ thống gameplay. Joker cards mang tính đặc trưng vì nó là nguồn sức mạnh chính của user để thăng tiến khi chơi Balatro. Joker có rất rất rất đa dạng các ability đặc trưng để tạo nên nhiều lối chơi. Các bạn có thể tham khảo list cách cơ chế kích hoạt ở đây

Một trong những cơ chế hay nhất của Balatro là cơ chế kích hoạt lần lượt khi tính điểm của các Joker. Nói đơn giản hơn là vị trí sắp xếp của các Joker ảnh hưởng trực tiếp tới số điểm người chơi nhận được sau mỗi hand bài vì thứ tự kích hoạt của Joker sẽ là từ trái sang phải. Một ví dụ cụ thể nếu như bạn có 1 lá Joker A có kỹ năng +5 Mult, 1 lá Joker B có kỹ năng x4 Mult. Điều bạn nên và luôn luôn cần nhớ để làm là đặt Joker B sang bên phải Joker A trên bàn Joker vì chúng ta đều hiểu được logic cộng trước rồi nhân sau để ra số tối đa. Đó chỉ là 1 ví dụ đơn giản để thấy được concept của cơ chế vị trí Joker ảnh hưởng tới điểm số của Balatro là đủ đơn giản và dễ hiểu thế nào. Sau này khi càng chơi sẽ có những trường hợp bạn phải thật sự cẩn trọng cân nhắc đến vị trí ở mức độ phức tạp hơn theo kiểu có lá Joker copy kỹ năng lá bên phải, có lá lại copy kỹ năng lá bên trái ngoài cùng… Có case lại là phải tính toán làm sao cho số lượng trigger kĩ năng và số lượng nhân Mult là gần nhau nhất để apply hệ quả của bất đẳng thức Cauchy

Hai số thực dương có tổng không đổi thì tích 2 số đó đạt giá trị lớn nhất khi 2 số đó bằng nhau

Btw đây chỉ là một số thứ người chơi hoàn toàn có thể nghiệm ra trong quá trình chơi sao cho điểm tối ưu nhất, khúc bất đẳng thức Cauchy là mình vô tình nhớ lại kiến thức cũ sau khi tìm cách optimize điểm của 1 hand đánh đó 😂😂😂

Conclusion

Gameplay của Balatro là sự kết hợp của một nền tảng đủ đơn giản để người chơi có thể bắt đầu với sự cuốn hút vốn có của cơ chế Poker và tính chiến thuật đa dạng, không lặp lại của hệ thống roguelike. Bản thân mình sau thời gian dài trải nghiệm Balatro chợt nhận ra càng chơi mình lại càng thấy muốn khám phá nhiều hơn về nó. Đó cũng là chất dẫn tới cơn nghiện đối với những dòng game thuộc thể loại roguelike này. Mình tin rằng Balatro dành chiến thắng và có được nhiều thành công ở nhiều sự kiện game phần lớn dựa vào hệ thống gameplay vô cùng có chiều sâu này. Lời cuối xin bày tỏ sự respect của mình dành cho creator của Balatro khi solo cả role Artist + Dev + GD cho sản phẩm. Hi vọng bài viết này sẽ giúp mọi người hiểu hơn về cái hay của Balatro để dẫn đến quyết định thử chơi nếu chưa có dịp trải nghiệm, đặc biệt thật phù hợp trong mùa Tết này 💕